The Franciscan mission in Rus XIII–XVth in of Polish historiography.

A. Stasiuk

Abstract


This article is a comprehensive research of Polish historians, wich devoted the problem of Franciscan missions in XIII–XV centuries. Іn research highlighted the main periods and directions of study by Polish historians the missionary activity of the Order of Friars Minor (hereinafter OFM) in Rus lands. Оn basis of the analyzed works of Polish scientists the author can trace the dynamics of relevance and scientific processing of chosen themes during the period of end XVIII – early XXI century.

 

 


Keywords


Franciscan mission; Rus, Polish historians; Catholicism; Galician Archdiocese of Latin-rite

References


rocznica przybycia Franciszkanów do Sanoka. Materiały posesyjne. Sanok, 2008. 159 s.

Abraham W. Biskupstwa łacińskie w Mołdawii w wieku XIV i XV. Lwów, 1902. 38 s.

Abraham W. Jakób Strepa arcybiskup halicki 1391–1409. Kraków, 1908. 115 s.

Abraham W. Początki arcybiskupstwa łacińskiego we Lwowie. Lwów, 1909. 63 s.

Abraham W. Polska a Chrzest Litwy // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. Warszawa; Lublin; Łódź; Kraków; New York, 1914. S. 3-36.

Abraham W. Powstanie organizacyi kościoła łacińskiego na Rusi. Lwów, 1904. T.1. 418 s.

Abraham W. Z dziejów dawnego biskupstwa łac. w Łucku. Lwów, 1937. 9 s.

Abraham W. Zalożenie biskupstwa łacińskiego w Kamieńcu Podolskim. Kraków, 1911. 39 s.

Antoniewicz W. Klasztor franciszkański w Krośnie. Lwów, 1910. 55 s.

Archiwum OO. Franciszkanów w Krakowie (AFKr). Karwacki A. Materiały do historii Prowicji i konwentów OO. Franciszkanów w Polsce, Litwie, Rusi. E-I-1–E-I-60.

Bartniсki M. Polityka zagraniczna księcia Daniela halickiego w latach 1217–1264. Lublin, 2005. 251 s.

Breiter E. Władysław książę Opolski pan na Wieluniu, Dobrzyniu i Kujawach, pałatyn węgierski i wielkorządca Poslki i Rusi. Zarys biorgaficzny. Lwów, 1889. 239 s.

Brocki E. Wiadomość o początkach i wzroście Arcybiskupstwa metropolitalnego lwówskiego obrządku łacińskiego // Pszczoła Polska, Lwów, 1820. T. 3, nr. 9. (Wrzesień), S. 3–28.

Chodynicki I. Historya stołecznego królewstw Galicyji i Lodomeryi miasta Lwowa od założenia jego aż do czasów teraznieyszych. Lwów, 1829. 466 s.

Czołowski A. Początki Moldawii i wyprawa Kazimierza Wielkiego r. 1359 // Kwartalnik historyczny Lwów, 1890. Rocznik 4. Zeszyt 2. S. 258–285.

Czołowski A. Sprawy wołoskie w Polsce do r. 1412 // Kwartalnik historyczny. Lwów, 1891. Rocznik 5. Zeszyt 2. S. 569–726.

Fijałek J. Kościoł rzymsko-katolicki na Litwie. Uchrześcijanienie Litwy przerz Polskę i zachowanie w niej języka ludu po koniec Rzeczypospolitej // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. Warszawa; Lublin; Łódź; Kraków; New York, 1914. S. 37–333.

Gąsiorowska P. Klaryski z dynastii Piastów // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 2000. T. 94. S. 119–134.

Gilewicz A. Stanowisko i działalność Władysława Opolczyka na Rusi w latach 1372–1378. Lwów, 1929. 35 s.

Gogola Z. Organizacja i działalność franciszkanów na ziemiach polskich w latach 1234–1939 // Franciszkanie konwentualni i klaryski w Wielkopolsce od XIII do XIX wieku. Gniezno, 2006. S. 9–32.

Gołąb K. Opat Obizo i jego legacje // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1959. T. X. S. 113–142.

Janeczek A. Polacy i rusini na wspólnym pograniczu w XIV–XV w. // Między sobą. Szkice historyczne polsko-ukraińskie. Lublin, 2000. S. 37–55.

Janeczek A. Polska ekspansja osadnicza w ziemi lwowskiej w XIV–XVI w. // Przegląd historyczny. Warszawa, 1978. T.69. Zeszyt 4. S. 597–622.

Jasiński K. Franciszkański pochówki Piastów // Zakony franciszkańskie w Polsce. Kraków, 1983. T. 1. Franciszkanie w Polsce średniowiecznej. Cz. 2–3. S. 177–195.

Kaczmarczyk Z. Monarchia Kazimierza Wielkiego. Organizacja kościoła, sztuka i nauka. Poznań, 1946. S. 102–115, 118–126, 211–214.

Kantak K. Franciszkanie Polscy. Kraków, 1937. T. 1. 1237–1517. 443 s.

Karczewski D. Franciszkanie w monarchii Piastów i Jagiellonów w średniowieczu. Powstanie – rozwój – organizacja wewnętrzna. Kraków, 2013. 521 s.

Karwacki A. Błog. Salomea za życia i po śmierci. W siedmsetną rocznicę jej urodzin. Kraków, 1911. 217 s.

Kłoczowski J. Bonawentura jako generał Zakonu (1257–1274) a czesko-polska (polsko-czeska) prowincja franciszkanów // Św. Bonawentura. Życie i myśl. Niepokalanów; Warszawa, 1976. S. 442–451.

Kłoczowski J. Bracia Mniejsi w Polsce średniowiecznej // Zakony franciszkańskie w Polsce. Kraków, 1983. T. 1. Franciszkanie w Polsce średniowiecznej. Cz. 1. S. 13–96.

Kłoczowski J. Wspólnoty zakonne w średniowiecznej Polsce // Dzieje chrześcijaństwa Polski i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Lublin, 2010. 512 s.

Kłoczowski J. Zakony w średniowiecznym Kościele polskim // Księga tysiąclecia katolicyzmu w Polsce. Lublin, 1969. T.1. Częśt 1. S. 89–94.

Kłoczowski J. Zakony w diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego w XIV–XVIII wieku // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1975. T. XLIII. S. 27–72.

Kościół i klasztor franciszkański w Krośnie przeszłość oraz dziedzictwo kulturowe. Materiały z sesji naukowej Krosno, listopad 1997. Krosno, 1998. 313 s.

Kowalska B. Bolesław Wstydliwy i św. Kinga a ruch franciszkański // Mendykanci w średniowiecznym Krakowie. Kraków, 2008. S. 97–112.

Krasnowolski B. Kraków, Zawichost, Nowe Miasto Korczyn, Skała, Sącz: plany urbanistyczne jako źrodło do badań nad epoką Bolesława Wstydliwego, Błog. Salomei, Św. Kingi // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 2004. T. 101. S. 149–196.

Krawiec A. Drugi rękopis Historii Tatarów autorstwa C. de Brida // Roczniki Historyczne. Poznań-Warszawa, 2008. Rocznik LXXIV. S.157–164.

Krochmal J. Kościoły katolickie w Przemyślu w latach 1375–1412 // Rocznik Przemyski. Przemyśl, 1996. Historia. T.XXXII. Zeszyt 1. S. 3–19.

Kumor B. Granice metropolii i diecezji polskich (966–1939). Lublin, 1969–1971. 404 s.

Kurtyka J. «Senex ambulans» arcbiskup lwowski Jan Rzeszowski (1345/46–1436) // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1992. T. 77. S. 57–101.

Kurtyka J. Najstarsze dokumenty dla franciszkanów kamieneickich z lat 1400 i 1402 // Roczniki Historyczne. Poznań, 2001. Rocznik LXVII za rok 2001. S. 149–168.

Kurtyka J. Podole pomiędzy Polską i Litwą w XIV i 1. połowie XV wieku // Kamieniec Podolski. Studia z dziejów maista i regionu. Kraków, 2000. T.1. S. 9–59.

Kwolek J. Początki biskupstwa przemyskiego // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1975. T. XLIII. S. 7–25.

Laduba G. Kto był fundatorem-założycielem klasztoru franciszkanów w Krakowie? // Zakony franciszkańskie w Polsce. Kraków, 1983. T. 1. Franciszkanie w Polsce średniowiecznej. Cz. 1. S. 369–381.

Lelewel J. Dzieje Rusi i Litwy aź do unii z Polską w Lublinie 1569 zawartej. Poznań, 1844, 202 s.

Lewicki A. Sprawa unii kościelnej za Jagiełły // Kwartalnik historyczny. Lwów, 1897. Rocznik 11. Zeszyt 2. S. 310–337.

Łopatkiewicz P. Przebiterium kościoła franciszkańskiego w Krośnie w świetle badań najnowszych // Kościół i klasztor franciszkański w Krośnie przeszłość oraz dziedzictwo kulturowe. Materiały z sesji naukowej Krosno, listopad 1997. Krosno, 1998. S. 43–62.

Łopatkiewicz P. Średniowieczny kościół franciszkański w Kośnie // Biblioteka Krośnieńska. Seria zabytki. Krosno, 1993. Zeszyt 1. S. 3–28.

Mączka A. Pierwsze płacówki misyjne Franciszkanów na Rusi Czerwonej (XIII i XIV wiek) // 630 rocznica przybycia Franciszkanów do Sanoka. Materiały posesyjne. Sanok, 2008. S. 15–23.

Mruk W. Franciszkanie i Ziemia Święta w XIII wieku (do roku 1291). Kraków, 2010. 260 s.

Müller W. Organizacja terytorialna diecezji przemyskiej w okresie przedrozbiorowym (1375–1772) // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1976. T. XLVI. S. 29–52.

Naruszewicz A. Historya narodu polskiego. Lipsk, 1836–1837. T. 1–10.

Niezgoda C. Klasztor Franciszkanów w Krośnie od XIII do XV stulecia // Kościół i klasztor franciszkański w Krośnie przeszłość oraz dziedzictwo kulturowe. Materiały z sesji naukowej Krosno, listopad 1997. Krosno, 1998. S. 13–20.

Niezgoda C. Krośnienski Franciszkanin – św. Jan z Dukli // Kościół i klasztor franciszkański w Krośnie przeszłość oraz dziedzictwo kulturowe. Materiały z sesji naukowej Krosno, listopad 1997. Krosno, 1998. S. 249–256.

Ogrodnik R. Organizacja diecezji chełmskiej obrządku łacińskeigo w latach 1375–1546 // Średniowieczny Kościół Polski. Z dziejów duszpasterstwa i organizacji kościelnej. Lublin, 1999. S. 139–149.

Orzechowski J. Okcydentalizacja Rusi Koronnej w XIV, XV, XVI w. // Państwo, naród, stany w świadomości wieków średnich. Panięci Benedykta Zientary 1929–1983. Warszawa, 1990. S. 215–243.

Pobóg-Lenartowicz A. Książęta opolscy wobec klasztoru franciszkanów w Opolu // Kościoł i Państwo w dziejach, źrodłach i studiach nad przeszłością. Warszawa, 2008. S. 83–92.

Prejs R. Za Franciszkiem. Dzieje Pierwszego Zakonu Franciszkańskiego 1209–1517. Kraków, 2011. 396 s.

Prochaska A. rec. Abraham Wł. Powstanie organizacji Kościoła łacińskiego na Rusi. Lwów, 1904. T.1 // Kwartalnik historyczny. Lwów, 1905. Rocznik 19. S. 291–296.

Prochaska A. W sprawie zajęcia Rusi przez Kazimierza Wielkiego // Kwartalnik historyczny. Lwów, 1892. Rocznik 6. Zeszyt 1. S. 1–33.

Prokop K. Arcybiskupi haliccy i lwowscy obrządku łacińskiego. Szkice biograficzne // Biblioteka “Wołania z Wołynia”. Biały Dunajec; Ostróg, 2010. T. 72. 449 s.

Prokop K. Duchowi synowie Świętego Franciszka z Asyżu w gronie biskupów historycznych ziem polskich (XIII–XX w.) // W kręgu dziejów Kościoła i rodziny franciszkańskiej. Warszawa, 1999. S. 195–220.

Prokop K. Polscy biskupi franciszkańscy. Słownik biograficzny. Kraków, 2003. 173 s.

Sarna W. Dzieje Dyecezji Przemyskiej obrządku łacińskiego. Przemyśl, 1902. Cz. 1. Episkopat przemyski o.ł. 254 s.

Sawicki J. Jan Biscupiec biscup chełmski (1377–1452) // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1948. T. IV. S. 103–124.

Skoczek J. Ze studjów nad średniowiecznym Lwowem // Pamiętnik historyczno-prawny. Lwow, 1928. T. 4. Zeszyt 3. 113 s.

Sperka J. Władysław książę opolski, wieluński, kujawski, dobrzyński, pan Rusi, palatyn Węgier i namestnik Polski (1326/1330 – 8 lub 18 maja 1401). Kraków, 2012. 512 s.

Sperka J. Władysław Opolczyk wobec Sanoka i zieimie sanockiej (1371–1378) // 630 rocznica przybycia Franciszkanów do Sanoka. Materiały posesyjne. Sanok, 2008. S. 29–37.

Spotkanie dwóch światów. Stolica Apostolska a Świat Mongolski w połowie XIII wieku. Relacje powstałe w związku z misją Jana di Piano Carpiniego do Mongolów [The meeting of two worlds. The Apostolic See and the World Mongolian in the middle of the XIII century. Relations arising in connection with the mission of John di Piano Carpini to the Mongols]. Poznań, 1993. 333 s.

Stadnicki K. O początkach arcybiskupstwa i biskupstw katolickich obrządku łacińskiego na Rusi halickiej i Wołyniu. Lwów, 1882. 62 s.

Stopka K. Kościoł ormaiński na Rusi w wiekach średnich // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1984. T. 62. S. 27–95.

Stopka K. Misja wewnętrzna na Litwie w czasach Mendoga a zagadnienie autorstwa «Descriptiones Terrarum» // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1987. T. 68. S. 247–262.

Sułowski Z. Diecezja przemyska w średniowieczu // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1976. T. XLVI. S. 11–28.

Sułowski Z. Struktura organizacji diecezjalnej kościoła polskiego w wiekach średnich // Księga tysiąclecia katolicyzmu w Polsce. Lublin, 1969. T.1. Częśt 1. S. 76–80.

Szcześniak B. Beniot le Polonais, dit le Vratislavien, et son role dans l’union de la Ruthenie de Halicz avec Rome en 1246. Roma, 1954. 50 р.

Szcześniak B. The Mission of Giovanni de Plano Carpini and Benedict the Pole of Vratislavia to Halicz // Journal of ecclesiastical history. Vol. 7. 1956. 20 р.

Szyszka J. Monarsze nadania dóbr ziemskich na rzecz medykantów і innych instytucji kościelnych w ziemi lwowskiej w średniowieczu // Inter aeconomiam caelestem et terrenam. Mendykanci a zagadnienia ekonomiczne. Kraków, 2011. S. 239–257.

Trajdos T. Dobroczyńcy mendykantów średniowiecznego Lwowa // Spoleczeństwo Polski średniowiecznej. Zbiór studiów. Warszawa, 1999. T.8. S. 219–254.

Trajdos T. Dominikanie a franciszkanie we Lwowie do 1370 r. // Dzieje Podkarpacia. Krosno, 2001. T.V (Początki chrześcijanstwa w Małopolsce). S. 423–448.

Trajdos T. Dominikanie i franciszkanie na ziemiach ruskich Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego wobec władzy państwowej za panowania Władysława II Jagiełły // Klasztor w państwie średniowiecznym i nowożytnym. Wrocław; Opole; Warszawa, 2005. S. 429–445.

Trajdos T. Kościół Katolicki na Podolu (1340–1434) // Kamieniec Podolski. Studia z dziejów maista i regionu. Kraków, 2000. T.1. S. 129–157.

Trajdos T. Kościół Katolicki na ziemiach ruskich Koromóny i Litwy za panowania Władysława II Jagiełły (1386–1434). Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk; Łódż, 1983. T.1. 329 s.

Trajdos T. Kult maryjny w kościołach medykanckich średniowiecznego Lwowa // Ecclesia et civitas. Kościół i życie religijne w mieście średniowiecznym. Warszawa, 2002. S. 415–432.

Trajdos T. Kult Męnki Pańskiej w średniowiecznym Lwowie // Kościoł, kultura, społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych. Warszawa, 2000. S. 107–116.

Trajdos T. Parafie katolickie na średniowiecznem Podolu // Україна в Центрально-Східній Європі (з найдавніших часів до кінця XVIII ст.). К., 2003. Вип.3. С. 101–116.

Trajdos T. Tercjarki w średniowiecznym Lwowie // Nihil superfluum esse. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesor Jadwidzie Krzyżaniakowej. Poznań, 2000. S. 509–520.

Tylus S. Sieć parafialna łacińskiej archidiecezji halickiej w średniowieczu // Średniowieczny Kościół Polski. Z dziejów duszpasterstwa i organizacji kościelnej. Lublin, 1999. S. 151–171.

Umiński J. Niebezpieczeństwo tatarskie w połowie XIII w. i papież Innocenty IV // Serja C. Rozprawy naukowe / Wydawnictwa «Przeglądu teologicznego». Lwów, 1922. 152 s.

Vetera Monumenta historica Hungariam sacram Illustrantia / Ed. A. Theiner. Romae, 1859. T.1 (1216–1352). 837 p.

Vitae Episcoporum Premisliensium ritus latini, tam que in manuscripto anno 1744 continnentur, additis super hisce notitiis ex aliis rerum polonicarum scriptoribus, quam abhinc usque ad praesentia tempora succedentium. Adnexae etiam sunt observationes super origine episcopatum latinorum in Russia, et amplitudine limitibusque modernarum diocesium ritus latini in Galicia. / Ed. F. Zacharyasewicz. Viennae, 1844. 199 p.

Wenta J. Do Goga z Magog. Głos w sprawie autorstwa «Descriptiones terrarum» // Droga historii. Studia ofiarowane profesorowi Józefowi Szymańskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Lublin, 2001. S. 31-39.

Włodarski B. Polityczna rola biskupów krakowskich w XIII wieku // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1967. T. XXVII. S. 29–62.

Włodarski B. Salomea Królowa Halicka (Karta z dziejów wprowadzienia zakonu klarysek do Polski) // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1957. T. V. S. 61–83.

Włodarski B. Wołyń pod rządami Rurykowiczów i Bolesława Jerzego Trojdenowicza // Rocznik Wołyński. Równe, 1934. T. 3. S. 105–146.

Wyrozumski J. Początki organizacji Kościoła Katolickiego na Rusi Halicko-Włodzimierskiej // Szkice historyczne. Kraków, 1996. S. 29–38.

Wyrozumski J. Próba chrystianizacji Litwy w czasach Giedymina // Analecta Cracoviensia. Kraków, 1987. T.XIX. S. 69–90.

Wyrozumski J. Wpływ nauki papieża Innocentego IV na rozwój myśli tolerancyjnej w Polsce // Analecta Cracoviensia. Kraków, 1995. T. XXVII. S. 669–678.

Zacharyasiewicz F. Historia metropolitalnej kapituły lwowskiej obrz. lać. // Przyjaciel Chrześcijańskiej Prawdy. Lwów, 1838–1839. R. VI–VII.

Zacharyasiewicz F. Początki katedralnego kościoła obrządku łacińskiego we Lwowie // Biblioteka Ossolińskich, Lwów, 1829. Zeszyt IV. S. 78–90.

Zawadzki R. Fundacje i darowizny kościelne królowej Jadwigi Polsce // Analecta Cracoviensia. Kraków, 1995. T. XXVII. S. 679–700.

Zwiercan A. O franciszkanach w Krośnie do końca XVIII wieku. W 600-lecie kanonicznej erekcji klasztoru w Krośnie // Nasza przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, S. 9–53.

Zyglewski Z. Monarchia a klasztor w Polsce późnego średniowiecza. Bydgoszcz, 2009. 369 s.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.